Luister de podcast
Veel mensen denken dat controle hen helpt.
Maar vaak is het juist hetgeen wat hen leegtrekt.
En het lastige?
De meeste mensen hebben niet eens door op hoeveel manieren ze controle inzetten.
Controle is namelijk niet alleen:
- sturen
- overnemen
- dominant zijn
Het kan ook zijn:
- blijven praten
- moeilijke gesprekken vermijden
- pleasen
- humor gebruiken
- alles willen begrijpen
- stilte inzetten
- overbeschermen
Controle ontstaat vaak vanuit angst
Onder controlegedrag zit zelden alleen kracht.
Vaak zit daar angst onder:
- angst om te falen
- angst om afgewezen te worden
- angst voor conflict
- angst om grip kwijt te raken
- angst dat het niet goed genoeg is
En precies daardoor ontstaan patronen die op korte termijn veiligheid geven, maar op lange termijn energie kosten.
Bijvoorbeeld:
- alles willen oplossen
- moeilijke gesprekken vermijden
- continu bevestiging zoeken
- te veel verantwoordelijkheid nemen
- blijven analyseren
- anderen beschermen ten koste van jezelf
Dat zie je terug in leiderschap, relaties én ouderschap.
Controle in leiderschap
Veel leiders denken dat ze behulpzaam zijn.
Maar ondertussen:
- nemen ze over
- corrigeren ze continu
- vullen ze stiltes op
- luisteren ze onvoldoende
- geven ze geen echte verantwoordelijkheid
En daardoor ontstaat juist afhankelijkheid binnen teams.
Controle voelt dan misschien veilig, maar het beperkt groei, eigenaarschap en vertrouwen.
Controle in relaties en ouderschap
Controle kan ook heel subtiel zijn.
Bijvoorbeeld:
- pleasen
- vermijden
- spanning creëren via stilte
- overbeschermen
- altijd sterk willen zijn
- humor gebruiken om kwetsbaarheid te ontwijken
Zeker in ouderschap zie je vaak dat oude pijn meespeelt.
Een ouder die vroeger gepest is, wil voorkomen dat zijn kind hetzelfde meemaakt. Een logische intentie. Alleen ontstaat er soms controle vanuit angst in plaats van vanuit vertrouwen.
En juist dan werkt het vaak averechts.
Waarom inzicht alleen niet genoeg is
Veel mensen herkennen hun gedrag wel.
Maar herkennen is nog iets anders dan veranderen.
Daarom werk ik met het HEAD-model:
- Herkennen
- Erkennen
- Accepteren
- anders Doen
Echte verandering ontstaat niet doordat je jezelf fixeert.
Maar doordat je eerlijk gaat kijken naar:
- wat je doet
- waarom je het doet
- wat het je oplevert
- en wat het kost
Van daaruit ontstaat bewustzijn. En bewustzijn geeft keuzevrijheid.
Reflectievraag
Waar probeer jij nog controle te houden?
En wat gebeurt er als je iets meer loslaat?
Wil je jouw patronen onder druk ontdekken?
Doe de Blauwdrukscan:
Blauwdrukscan